Dach jętkowy – charakterystyka, budowa i koszty

Dach jętkowy to rozwiązanie konstrukcyjne, stosowane w budownictwie, zarówno w przypadku obiektów mieszkalnych, jak i użytkowych. Jego budowa nie tylko nadaje budynkom charakterystyczny, estetyczny wygląd, ale także zapewnia solidność i trwałość konstrukcji dachowej. Artykuł ten ma na celu przybliżenie czytelnikom charakterystyki dachu jętkowego, konstrukcję dachu jętkowego oraz omówienie związanych z nią kosztów. Zapraszamy do lektury.

Czym jest dach jętkowy?

Dach jętkowy to konstrukcja znana z wysokiej wytrzymałości i uniwersalności zastosowania, szczególnie polecana dla stromych, spadzistych dachów. Jego charakterystycznym elementem jest jętka - pozioma belka, która w połączeniu z dwoma przeciwnymi krokwiami tworzy wiązar dachowy. Zazwyczaj umieszczona w 2/3 ich wysokości znacząco poprawia nośność dachu krokwiowego. Właściwie dobrane przekroje więźby jętkowej pozwalają stosować różnorodne materiały wykończeniowe dachu, gwarantując prawidłowe przeniesienie ich ciężaru na ściany zewnętrzne.

Konstrukcja dachu jętkowego

Konstrukcja dachu jętkowego opiera się na kilku podstawowych elementach:

Jętki: poziome belki łączące krokwie, zwiększające stabilność konstrukcji.

Poziome belki wiązarowe: do których mocowane są krokwie.

Krokwie dachowe: belki tworzące szkielet dachu, na którym można zacząć układać poszycie dachowe i pokrycie dachowe.

Konstrukcję więźby dachowej z wykorzystaniem jętki można wykonać w kilku wariantach, w zależności od specyfiki konstrukcji i potrzeb. Wyróżniamy więc więźbę:

  • krokwiowo-jętkową: standardowa konstrukcja z jętkami mocowanymi między każdą parą krokwi, o kącie nachylenia od min. 35 do 60 stopni,
  • kleszczowo-jętkową: konstrukcja z dwoma parami jętek mocowanych do krokwi na przeciwległych połaciach dachu,
  • płatwiowo-jętkową: rozpiętości dachów płatwiowo-jętkowych od 9 do 12 metrów; jętki łączą krokwie parami pod płatwią - poziomą belką podpierająca krokwie, opartą na słupach.

Powyższe rodzaje konstrukcji omówimy bardziej szczegółowo w dalszej części artykułu.

ARCHON+ Biuro Projektów logo Zobacz najciekawsze projekty domów!


Zobacz więcej projektów

Rodzaje konstrukcji więźby dachowej z wykorzystaniem jętki

Przyjrzyjmy się teraz różnorodnym typom konstrukcji więźby dachowej, ze szczególnym uwzględnieniem roli jętki – kluczowego elementu większości tradycyjnych dachów. 

Więźba krokwiowo-jętkowa

Więźba krokwiowo-jętkowa jest jednym z preferowanych rozwiązań w budowie dachów ze względu na swoją prostotę, ekonomiczność i wszechstronność. Ta konstrukcja dachu krokwiowego wzbogacona jest o poziome belki, zwane jętkami, które usztywniają i wzmacniają całą więźbę dachową, dodając stabilności konstrukcji. Jętki pozwalają na zwiększenie rozpiętości dachu oraz umożliwiają stosowanie różnorodnych pokryć dachowych, od lekkich blachodachówek po ciężkie dachówki bez obawy o bezpieczeństwo konstrukcji.

Kąt nachylenia dachu w konstrukcji krokwiowo-jętkowej może wahać się od 35 do 60 stopni, co czyni ją odpowiednią dla szerokiego zakresu projektów, od prostych po bardziej skomplikowane konstrukcje dachowe, z poddaszem użytkowym lub bez. Dzięki swojej budowie dach jętkowy nie nakłada niemal żadnych ograniczeń na wybór materiału pokrycia dachowego, co pozwala na elastyczne dopasowanie do estetyki i funkcjonalności budynku.

Schemat statyczny dachu jętkowego, opracowywany przez projektanta, umożliwia precyzyjne dostosowanie konstrukcji do specyficznych wymagań każdego projektu, uwzględniając obciążenia, jakie będzie musiała przenieść więźba dachowa. Taka analiza jest niezbędna, aby zapewnić długotrwałą wytrzymałość i bezpieczeństwo konstrukcji dachu.

Przekrój wiązara jętkowego tworzą dwie przeciwległe krokwie połączone poziomo w mniej więcej 2/3 wysokości jętką. Taka konfiguracja nie tylko zwiększa stabilność konstrukcji dachu, ale również umożliwia łatwe układanie poszycia dachowego oraz osiąganie optymalnego kąta nachylenia połaci, zapewniając efektywne odprowadzanie wody deszczowej i śniegu.

Więźba płatwiowo-jętkowa

Więźba płatwiowo-jętkowa stanowi jeden z rodzajów konstrukcji dachowych, która jest stosowana w dachach o większej rozpiętości lub mniejszym nachyleniu połaci. Ta specyficzna konstrukcja różni się od krokwiowo-jętkowej sposobem oparcia krokwi – w więźbie płatwiowo-jętkowej krokwie są dodatkowo podparte w przęśle. To rozwiązanie pozwala na przenoszenie obciążeń dachowych nie tylko na pionowe ściany budynku, ale również na strop ostatniej kondygnacji, co zmniejsza obciążenie ścian zewnętrznych.

W konstrukcji płatwiowo-jętkowej kluczowe są płatwie – poziome belki, które są niezbędne dla zachowania nośności i sztywności całej konstrukcji dachu. Dzięki temu więźba płatwiowo-jętkowa może być stosowana w dachach o dużych rozpiętościach, oferując stabilność i bezpieczeństwo konstrukcji.

Dachy wyposażone w więźbę płatwiowo-jętkową charakteryzują się większą sztywnością. Główne znaczenie mają tu płatwie i jętki. Solidność tych połączeń ma kluczowe znaczenie dla wytrzymałości konstrukcji. W przeciwieństwie do więźby krokwiowo-jętkowej, gdzie ciężar dachu jest przenoszony głównie na pionowe ściany budynku, w płatwiowo-jętkowej duża część obciążeń jest przenoszona na strop, co jest korzystne w przypadku dachów o mniejszym kącie nachylenia połaci.

Dach kleszczowo - jętkowy

To dach, w którym występują dodatkowo kleszcze, czyli dwie poziome belki łączące ze sobą krokwie z przeciwnych połaci. Konstrukcja może być dosztywniona przez zastosowanie belki kalenicowej, pod którą występują kleszcze, lub dwoma podłużnicami w miejscach połączenia kleszczy z krokwią (w przypadku, gdy kleszcze umiejscowione są niżej). 

Dach jętkowy - zalety i wady

Zalety i wady dachu jętkowego

Sprawdźmy zatem jakie zalety oraz jakie wady posiada dach jętkowy.

Zalety dachu jętkowego

Mniejsze skomplikowanie konstrukcji.

Czyste poddasze - brak słupów podpierających płatew pozwala na mniejsze ograniczenia w aranżacji przestrzeni na poddaszu.

Wady dachu jętkowego

Ograniczenia w zakresie rozpiętości: Dach jętkowy, szczególnie ten o najprostszej konstrukcji krokwiowo-jętkowej, jest zalecany dla budynków o niewielkich rozpiętościach (zazwyczaj poniżej 9 metrów) i kątach nachylenia dachu, (powyżej 35 stopni) co może być ograniczeniem w przypadku niektórych projektów architektonicznych.

Podsumowując, wybór dachu jętkowego powinien być dokładnie przemyślany, uwzględniając zarówno jego zalety, jak i potencjalne wady. Odpowiednia jego konstrukcja i staranne wykonanie mogą zapewnić długoletnią wytrzymałość i funkcjonalność dachu, przy jednoczesnym zachowaniu estetyki i komfortu użytkowania budynku.

Materiały na dach jętkowy - jakie drewno i pokrycie wybrać?

Podczas wyboru materiałów na dach jętkowy, warto zwrócić szczególną uwagę na rodzaj drewna oraz pokrycie dachowe. Dach jętkowy, charakteryzujący się zastosowaniem poziomych belek wiązarowych zwanych jętkami, wymaga materiałów, które zapewnią trwałość i stabilność całej konstrukcji. Odpowiednie poszycie dachowe i solidne drewno są kluczowe dla utrzymania struktury oraz efektywności dachu.

Drewno na dach jętkowy

Drewno użyte do budowy więźby dachowej powinno być wytrzymałe i odporne na szkodliwe czynniki zewnętrzne, takie jak wilgoć i szkodniki. W Polsce najczęściej wybiera się drewno iglaste, takie jak sosna, świerk, czy modrzew. Modrzew jest szczególnie ceniony za swoje właściwości, ale jest również najdroższym wyborem. Niezależnie od wyboru gatunku, ważne jest, aby drewno było odpowiednio przygotowane, suche i zabezpieczone przed wilgocią i szkodnikami, co zapewni jego długotrwałość.

Pokrycie dachowe

Wybór odpowiedniego pokrycia dachowego jest równie istotny. Dach jętkowy umożliwia zastosowanie różnorodnych materiałów, od lekkiego do ciężkiego, czyli od blachodachówki po dachówki ceramiczne. Charakterystyka dachu jętkowego pozwala na układanie ciężkich pokryć, jak dachówki, które są popularnym wyborem z uwagi na ich estetykę oraz trwałość. Możliwość układania poszycia dachowego na dachu jętkowym obejmuje również gont bitumiczny czy dachówki cementowe, zależnie od preferencji estetycznych, budżetu, oraz tego, na jaki ciężar została zaprojektowana.

Wybierając materiały na dach jętkowy, należy kierować się nie tylko estetyką, ale przede wszystkim wytrzymałością i odpornością na czynniki atmosferyczne zewnętrzne. Solidne drewno oraz odpowiednio dobrane pokrycie dachowe zapewnią długotrwałość i bezpieczeństwo konstrukcji, czyniąc dach jętkowy nie tylko funkcjonalnym, ale i atrakcyjnym elementem każdego domu.

Dach jętkowy - koszty realizacji

Koszty realizacji dachu jętkowego

Koszty realizacji dachu jętkowego mogą się znacząco różnić w zależności od wielu czynników. Oto niektóre z głównych elementów, które wpływają na ogólną cenę dachu jętkowego:

1. Materiały

Wybór materiałów ma kluczowe znaczenie dla ogólnych kosztów dachu jętkowego. Zarówno rodzaj drewna użytego do konstrukcji więźby dachowej, jak i typ pokrycia dachowego są zmiennymi, które mogą znacznie podnieść lub obniżyć koszty. Na przykład, drewno modrzewiowe jest droższe niż sosna, a dachówki ceramiczne są zazwyczaj droższe niż blachodachówka.

2. Kompleksowość konstrukcji

Im bardziej skomplikowana jest konstrukcja dachu, tym wyższe mogą być koszty.

3. Rozmiar i kształt dachu

Rozmiar dachu ma bezpośredni wpływ na ilość potrzebnych materiałów, a więc i na koszt. Większe dachy wymagają więcej materiałów i więcej pracy, co zwiększa koszty. Ponadto, niestandardowe kształty dachu mogą wymagać dodatkowych prac ciesielskich, co również może zwiększać koszty.

4. Dostępność materiałów

Dostępność wybranych materiałów w regionie budowy może wpłynąć na koszt. Materiały trudno dostępne lub wymagające transportu z daleka mogą znacznie zwiększyć koszt całkowity.

5. Koszty robocizny

Koszt robocizny może się różnić w zależności od regionu, umiejętności i doświadczenia wykonawców. Dachy jętkowe wymagają specjalistycznej wiedzy i umiejętności, co może wpływać na wyższą stawkę za robociznę, zwłaszcza jeśli konstrukcja jest skomplikowana.

Podsumowując, koszty realizacji dachu jętkowego zależą od wielu czynników, od wyboru materiałów, przez złożoność projektu, po lokalne uwarunkowania i koszty robocizny. Dlatego ważne jest, aby przed rozpoczęciem budowy dokładnie analizować wszystkie te aspekty, aby móc realistycznie oszacować ogólny budżet na realizację tego rodzaju dachu.

Zobacz inne artykuły z kategorii:

Budowa domu - co warto wiedzieć

Więcej

Wybrane dla Ciebie projekty domów

Dołącz do Newslettera ARCHON+

Otrzymuj na bieżąco informacje o nowościach projektowych, wyjątkowych wnętrzach, inspirujących realizacjach oraz atrakcyjnych promocjach.

Messenger Czat z DoradcąDostępny
 +48 12 37 21 900

Dzień dobry,

Niestety nie ma nas teraz w biurze. Czy chcesz, abyśmy do Ciebie oddzwonili w wybranym przez Ciebie terminie?